Elektrokokleografi Komponentleri

10 dklık okuma


1 paylaşım

ECOCHG KOMPONENTLERİ

ECochG’nin üç komponenti mevcuttur. Normal işiten bir bireyin kulağına uyaran verildiğinde koklea ve işitme sinirinde bir dizi olay gerçekleşir. Bu üç komponent, uyaranın verilmesiyle birlikte toplam 3-4 msn içinde elde edilir. Klik ve tone burst uyaranların kullanımı ECochG’de daha yaygındır ancak bu üç komponentin görünümü, iki uyaran için biraz farklı şekilde olmaktadır (ARSLANTAŞ M.R. 2018).

EcochG, uyaranın sıklığına bağlı olarak bir sinir ağı kümesinden kayıt yapar. Click uyaran kokleanın tüm uzunluğunu aktive edecek, ancak bazal ucunda hızla başlayan (yaklaşık 30 m / s) ve dalga kokusunun apeksine ulaştığında koklear bölme boyunca yavaşlayan hareket dalgasının hızı ile yönetilecektir(yaklaşık 1m / s) (GİBSON W. P. 2017).

Aksiyon potansiyeli, 8. sinir yoluyla iletilen koklear aktiviteyi gösterir. 1929-1930 yıllarında ilk kaydedilen koklear aksiyon potansiyelleri, koklear mikrofonik yanıtları keşfeden Saul ve Davis’ den sonra, 1950 ‘de Davis ve Bekesy koklear potansiyellerin diğeri olan sumasyon potansiyellerini tanımlamışlardır. EcochG’ de akustik stimulasyon ile değişik elektriksel aktiviteler elde edilmektedir. Bunlar aksiyon potansiyeli, koklear mikrofonik (CM) ve sumasyon potansiyelleridir (ÇETİN, K. 2012).

KOKLEAR MİKROFONİK(CM)

Koklear mikrofonik (CM) Corti organındaki tüylü hücrelerin kutikuler yüzeylerinden kaynaklanan reseptör potansiyelidir. Elektrokokleografi yöntemiyle CM, yuvarlak pencereye sadece birkaç milimetre uzaklıktaki dış tüylü hücrelerden, transtimpanik elektrodla kaydedilir. CM normal kişilerde bile farklı amplitüd ve fazda elde edilmektedir. Hatta aynı kişide elektrodun yuvarlak pencere nişine göre pozisyonunun değişmesiyle, amplitüd ve faz farkı meydana gelmektedir. Bu nedenle CM, kişinin gerçek eşiğini hiçbir zaman yansıtmaz ve nörootolojik tanı için kısıtlı değere sahiptir (ÖZDAMAR Ö., MUŞ N. 1996).

CM, dış tüy hücreleri tarafından üretilen alternatif akım (ac) voltajıdır (Wever EG, Bray CW,1930). CM, akustik uyaranın polaritesini ve şeklini taklit eder; diğer bir söyleyişle uyaranın polaritesi ters çevrilirse CM yanıtının polaritesi de ters olarak ortaya çıkar (FERRARO J. DURANT J. 2006). CM kayıt elektrodunun tüylü hücrelere uzaklığından çok etkilenir. Kondensasyon ve rarefaksiyon polaritelerinde ortaya çıktığı halde alterne polaritedeki yanıtlar ise averajlamada birbirini etkisizleştirerek ortadan kalkar(FERRARO J. DURANT J. 2006) (HALL, JAMES W. III 1992). Böylece uyaranla uyumlu olarak değişen dalga formu gözlenir ve yanıt ile uyaranın süresi hemen hemen aynıdır. CM’ ler, N1 dalgasının hemen önünde tipik olarak 3 kHz. civarında bir seri sinüzoidal salınımlar olarak görülür (GLASSCOCK III ME.,JACKSON CG., JOSEY AF. 1987). Bu komponent, uyarana bağlı, uyaranın dalga formunu veya frekansını yansıtan bir dizi tepeler olarak görülür. Latansı yoktur. Uyaran verilir verilmez elde edilir. Belirlenen kayıt parametresi içinde uyaranın süresi ne kadar ise o uzunlukta elde edilen bir dalga formudur.  Uyaranın şiddet seviyesinin artması, baziler membran yer değişikliğini arttırmaktadır. Bu da CM aktivitesinin daha yüksek amplitüdle elde edilmesini sağlamaktadır (HALL, J.W. 2007). KM, uyaranın polaritesini takip ettiğinden, tek bir polarite ile elde edilmesi daha etkilidir (kondensasyon veya rarefaksiyon). Alterne uyaranlar, CM’lerin sönmesini ve böylelikle diğer komponentlerin daha iyi gözlemlenmesini sağlamaktadır (PEAKE W.T., KİANG NYS. 1962 YOSHİE N. 1971). Ancak Peake ve Kiang, alterne polaritenin sadece düşük şiddetlerde KM görülme olasılığını azalttığını belirtmektedir (PEAKE, W.T. & KİANG, NYS. 1962). Yüksek şiddet düzeylerinde baziller membran mekanikleri hafif distorsiyonlar üretmekte ve kayıtta KM kalıntıları görülebilmektedir. KM, işitsel nöropati spektrum bozukluğu’nun (İNSB) değerlendirmesinde umut vaat eden bir ölçüm olsa da diğer işitme ve denge bozukluklarının tanısında sınırlı düzeyde klinik bilgi vermektedir.

CM, farklı frekanslarda uyaranlar kullanılarak elde edilebilir. Ancak bu düşünceye karşın CM çoğunlukla uyaranın frekansı ne olursa olsun, kokleanın bazal kısmında bulunan dış tüy hücrelerinden üretilmektedir (SOHMER, H. KİNARTİ, R. & GAFNİ, M. 1980).

2.SUMASYON POTANSİYELİ(SP)

ECochG’nin ikinci komponenti SP’dir. Kokleadan üretilir ve Korti organındaki tüylü hücrelerin net depolarizasyonunu gösterdiği düşünülmektedir (BROWN, C. & T.A.J. 1094,2010). Daha spesifik olarak tanımlamak gerekirse, akustik uyaran süresince tüylü hücrelerin ekstraselüler aktivitesini yansıtan bir doğru akım (DC) voltajıdır (GOLDSTEİN, M.H. & KİANG NYS. 1958). ECochG’de SP negatif yönlüdür. Bu voltaj yönlerinin, baziler membranın her iki yöne eşit düzeyde hareket etmemesine bağlı bir distorsiyon ürünü olmasına dayandırılabilir (MOLLER AR. 2006). ECochG kayıtlarında klik uyaran kullanıldığında SP, genellikle AP’den önce kaydedilen bir cevaptır. Uzun süreli tone burst uyaranlar kullanıldığında ise AP’yi takip etmektedir. Sumasyon potansiyeli(SP), kokleadaki elektriksel aktiviteyi yansıtan multikomponent bir potansiyeldir. Normal kulaklarda bile ancak yüksek uyaran şiddetlerinde ve transtimpanik elektrod kayıt tekniği ile elde edilebilen, elektroda göre negatif polaritede oluşan bir potansiyeldir. SP, CM potansiyel ile birlikte ortaya çıkar ve baziler membranın titreşimi süresince varlığını devam ettirir. Normalde amplitüdü CM’den düşük olmasına rağmen yüksek uyaran şiddetlerinde amplitüdü CM’den daha fazla olabilir. SP’nin frekans özgülüğü olmasına karşın eşik spesifitesi yoktur. SP’nin normal kişilerde 100 dB nHL klik uyaran ile amplitüdü 0.5–10 mikrovolt civarında olup, ancak 70 dB ve üzerindeki uyaranlarla izlenebilir amplitüdde elde edilebilir (GİBSON WPR. 1982 ELBERLİNG  C., SALAMON G. 1971 ). Kokleanın toksik yaralanmaları ile CM azalır ve SP negatifliği artar. Benzer şekilde pozitif potansiyeldeki bir düşüşü, negatif potansiyeldeki bir artış takip eder. Endolenfatik basınç değişimlerini yansıttıkları için klinikte en çok Meniere hastalığının teşhisinde ve intraoperatif olarak endolenfatik basınç değişikliklerinin izlenmesinde kullanılırlar. Bu potansiyeller genellikle 8. sinir aksiyon potansiyelleri tarafından örtüldüğü için ölçümleri zordur. Bu durumda gittikçe artan oranda klik stimuluslar verilir. AP, klik oranı arttıkça azalmasına rağmen, SP bu durumdan etkilenmez ve korunurlar. Bu şekilde daha kolay kayıt edilebilirler(ÖZDAMAR Ö., MUŞ N. 1996).

 

3.AKSİYON POTANSİYELİ(AP)

ECochG’nin üçüncü komponenti AP’dir. Klik veya tone burst uyarana cevaben binlerce işitme siniri liflerinin ateşlenmesi ile oluşan senkronizasyonu göstermektedir (GOLDSTEİN M.H. & KİANG NYS. 1958). ECochG’nin klinik kullanımında AP’nin amplitüdü ve latansı değerlendirilmektedir. ECochG ile ilişkili olan AP’nin literatürde birkaç farklı ismi olduğu ve karıştırıldığı gözlenmektedir. Erken elde edilen yakın saha kayıtları olan ECochG kayıtlarında, bir seride sıklıkla bir veya birden fazla AP gözlenir. Negatif voltajlar olması sebebiyle N1, N2 gibi isimlendirilebilir. Tüm sinire ait aksiyon potansiyeli ve birleşik aksiyon potansiyeli ifadeleri de kullanılmaktadır. Bu ifadeler özellikle ECochG’nin sadece bir tane değil binlerce işitme siniri lifinin aktivitesini yansıtan komponent olması sebebiyle kullanılmaktadır. N1 ve CAP terimleri literatürde hala gözlenmektedir. ECochG’deki AP ile aynı anlama gelmektedir ancak diğer işitsel uyarılmış potansiyellerin komponenti olan N1 veya N100 ile karıştırılmamalıdır (ATCHERSON SR., STOODY TM. 2012). AP, kokleanın bazal turundaki sinir fibrillerinden kaynaklanır (ÖZDAMAR Ö., MUŞ N. 1996). AP küçük bir parçanın değil tüm sinirin bileşik yanıtıdır. Eşik üstü uyarı seviyesinde ilk ve en uzun anlamlı görünen dalga N1’dir (ÖZDAMAR Ö., MUŞ N. 1996).   AP’ nin kokleanın nöral aktivitesi ile bir eşik ilişkisi vardır. Bu eşik kişinin işitme eşiğine çok yakındır. Bu nedenle AP, yüksek frekanslarda odyolojik eşiği bulmada güvenilir, objektif bir metoddur. İlk komponenti N1 olarak bilinir ve 8. sinirin en distal kısmından kaynaklanır. ABR’ de I. dalga ile eşdeğerdir. Stimulus şiddetinin değişimiyle AP’ nin latans ve amplitüd değerleri değişiklik gösterir. Stimulus şiddeti düştükçe amplitüdler azalırken latanslar artar (Stimulus şiddeti arttıkça latans süresinin kısalmasının sebebi olarak yaklaşık 40-50 dB düzeyinin üzerindeki değerlerde iç saçlı hücrelerin de uyarılmaya başlaması gösterilmektedir). Normal kişilerde AP latent periyodu 1-4 ms. arasında değişirken, amplitüd ise1-60 µV (ortalama 22µV) arasındadır. Normal işiten kişilerde 10-20 dB ile AP elde edilebilir (ÖZDAMAR Ö., MUŞ N. 1996).

KAYNAKÇA

  1. J.W. Hall, Handbook of Auditory Evoked Responses., III, Ch.4 p. 109-144, USA, Pearson Education Inc., 2007.
  2. Peake, W.T.,& Kiang NYS., Cochlear responses to condensation and rarefaction clicks, Biophysics, J. 2, 23, 1962;
  3. Yoshie N. Non-surgical recording of auditory nerve action potentials in man. Rev. Laryngol. (92), 646, 1971;
  4. Sohmer, H., Kinarti, R., & Gafni M. The source along the basilar membrane of the cochlear microphonic potential recorded by surface electrodes in man. Electroencephalogr. Clin. Neurophysiol. (49 (5-6)), 506, 1980;
  5. Brown, C.,& T.A. J. Electrophysiologic assessment of hearing. Cumming’s Otolaryngol. head neck Surg. 5th editio, 1094, 2010;
  6. Goldstein, M. H.,& Kiang NYS. Syncrony of neural activity in electric responses evoked by transient acoustic stimuli. J. Acoust. Soc. Am. (30(2)), 107, 1958;
  7. Møller AR. Hearing: Anatomy, physiology and disorders of the auditory system (2nd edition). London Acad. Press. 2006;
  8. Interacoustics. Quick Guide – ECochG Area Ratio and Amplitude Ratio Markers. (8106692), 1, 2009;
  9. Özdamar Ö, Muş N. In: İşitsel Beyinsapı Cevapları. İşitsel Beyinsapı Cevaplarının Normal Değişimleri. Ankara, 1996; 69-91.
  10. Gibson WPR. Electrocochleography. In: Halliday AM. Evoked potentials in clanical testing. Churchill Livingstone, Edinburgh, 1982; 283-311.
  11. Elberling C, Salamon G. Electrical potentials from the inner ear in man in response to transient sounds generated in a clossed acoustic system. Revue de laryngologie, Suppl, 1971; 697-707.
  12. Özdamar O, Mus N. İşitsel Beyinsapı Cevapları. Ankara. 1996.
  13. Glasscock III ME., Jackson CG., Josey AF.: Auditory Brainstem Response. 1. Ed. New York, Thieme Medical Publishers Inc. 1987.
  14. Ferraro J, Durant J. Electrocochleography in the evaluation of patients with Meniere’s Disease/Endolymphatic Hydrops. J Am Acad Audiol 2006; 17:45-68
  15. Hall James W. III; Handbook of Auditory Evoked Responses; Allyn and Bacon; Needham Height, Massachusetts, 1992
  16. Belgin, E. ve Şahlı, S. Temel Odyoloji. Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri, 2015
  17. Durgut, M. Normal İşiten ve Sensörinöral İşitme Kayıplı Erişkin Bireylerde Tonal Beyinsapı İşitsel Uyarılmış Potansiyelleri ile Elde Edilen Eşiklerin Saf Ses Odyometriyle Elde Edilen Eşiklerle Karşılaştırılması, 2010
  18. Arslantaş, M.E. Sağlıklı Erişkin Bireylerde LS CE-CHİRP Uyaran ve Klik Uyaran ile Kaydedilen Ekstra-Timpanik Elektrokokleografi Yanıtlarının Karşılaştırılması, 2018
  19. Çetin, K. Tone Burst Uyarılı İşitsel Beyinsapı Yanıtları Ve Klinik Uygulamalar, 2012

Beğendin mi? Arkadaşlarınla ​​paylaş!

1 paylaşım

Tepkiniz Nedir?

Alkış Alkış
0
Alkış
Hahaha Hahaha
0
Hahaha
İnanılmaz İnanılmaz
0
İnanılmaz
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
OSN

Türkiye’de odyoloji biliminde ve odyolog mesleğinde tecrübenin aktarıldığı en geniş kaynak.

0 Yorumlar

İçerik Türünü Seçin
Makale/Haber/Yazı
Makale, haber ve yazı gibi zengin içerikler ekleyebilirsin
Sınav
Sorularla sınav oluşturabilir ve sonucunu paylaşabilirsin
Anket
Sorularla anket oluşturabilir ve sonucunu paylaşabilirsin
Liste
Sıralı içeriklerle liste oluşturabilirsin
Video
YouTube, İnstagram, yada diğer video linklerini ekleyebilirsin
Resim
Resim, Fotoğraf, GIF ve Caps ekleyebilirsin